Son Dakika Haberler

Görme engellilerin bir kılavuzu var!

Görme engellilerin bir kılavuzu var!
Okunma : 133 views Yorum Yap

Yonb
Görme engellerin bağımsız hareket becerileri kazanması, güvenle hareket edebilmeleri, toplumsal yaşama özgürce katılabilmeleri, en temel insan hakkı. Ancak, Türkiye’de görme engellilerin bağımsız biçimde hareket etmelerine uygun bir müfredat programı yok. Bu eğitimi alamayan, yani güvenli hareket etmeyi öğrenemeyen öğrenciler de, gündelik yaşamlarında çok çeşitli tehlikelerle karşı karşıya kalıyor. Öğrenciler ve diğer görme engelliler, başkalarıyla çarpışabiliyor, ya da sabit cisimlere çarpıp yaralanabiliyor, kendi başlarına hareket edemedikleri için de çoğunlukla ailelerine bağımlı yaşamak zorunda kalıyorlar.
İşte, TÜBİTAK desteğiyle gerçekleştirilen Görme Engelli Öğrenciler İçin Yönelim ve Bağımsız Hareket Becerileri Değerlendirme Aracının Geliştirilmesi (YÖBDA) Projesi, bu temel soruna çözüm için bir ilk adım atma amacıyla geliştirildi ve uygulandı. Proje Koordinatörü, Gazi Üniversitesi Görme Engelliler Anabilim Dalı Öğretim Üyesi, Yardımcı Doçent Doktor Banu Altunay Arslantekin, konuyla ilgili Türkiye’de ilk kez uygulanan bu projenin hareket noktasını ve gerekçelerini şöyle aktarıyor:
“Görme engelliler kendi başlarına, bağımsız ve özgür biçimde hareket edebilir. Yani engelleri, onların hayata katılmasına, çalışmalarına, özgürce dolaşmalarına engel değildir. Ancak bunun onlara öğretilmesi gerekir. Aslında bu eğitim devlet desteğiyle, bebeklikten başlamalı ve ebeveynlere de pedagojik destek sunulmalıdır. Ancak sonraki dönemde de, eğitimciler görme engellilere tek başlarına hareket edebilmelerini sağlayacak yetileri kazandırabilir. Biz YÖBDA Projesi’ni bu eğitime bir temel oluşturması için geliştirdik. Geliştirdiğimiz değerlendirme aracı sayesinde, görme engellilerin performans düzeyleri bilimsel olarak ölçülebilecek. Bu sayede, görme engelli bireyin ihtiyaç duyduğu eğitim için kişiye özel bir yol haritası çizilebilecek, hareket programı geliştirilebilecek. Bunun sonraki adımı ise becerilerin öğretimini gerçekleştirmek olacak.”
“Bağımsız hareket, sosyal kabulü kolaylaştırır
Arslantekin, görme engellilerin toplumsal yaşama katılımında bu projenin ne tür yararlar sağlayacağını da şöyle dile getiriyor:
“Bağımsız hareket becerileri kazanan bireylerin özgüveni artar, toplumda sosyal kabulü kolaylaşır, kendi ayakları üzerinde daha rahat durur ve toplumla bütünleşir. Bu nedenle eğitimcilerin en önemli görevlerinden biri, görme yetersizliği olan bireylerin yönelim ve bağımsız hareket becerilerini artırmak olmalıdır. Bunu yaparken eğitim sürecine ailelerin de mutlaka katılması ve onlara çocuklarına nasıl rehberlik yapacaklarına ilişkin yol gösterilmesi gerekli.”
Arslantekin, YÖBDA Projesi’nin uygulandığı 2014 Mayısı ile 2016 Mayısı arasındaki iki yılda geliştirilen araç, yöntem ve sonuçların Milli Eğitim Bakanlığı’na da rapor olarak sunulacağını ve bu projenin, alanda yapılacak diğer araştırmalara da ışık tutacağını vurguluyor.
YÖBDA 14 Pilot İlde Uygulandı
YÖBDA; Adana, Çanakkale, Denizli, Diyarbakır, Erzurum, Gaziantep, İstanbul-Sarıyer, İstanbul-Üsküdar, İzmir, Kahramanmaraş, Kayseri, Konya, Niğde ve Tokat illerindeki 14 görme engelliler okulunda dokunsal (kör) öğrencilerle çalışılarak gerçekleştirildi.
Bunun yanı sıra kaynaştırmada eğitim gören dokunsal öğrencilere de YÖBDA uygulandı. Görme engelliler okullarının bulunduğu yakın okullardaki (Mersin, Eskişehir ve Van illeri) kaynaştırma öğrencileri arasından dokunsal olduğu belirlenen öğrencilerle de çalışıldı.
YÖBDA geliştirilirken, özel eğitim öğretmenleriyle, ilgili sivil toplum kuruluşlarıyla çok sayıda toplantı yapıldı. YÖBDA geliştirildikten sonra, Ankara’da ön deneme ve ardından YÖBDA’nın geçerlik ve güvenirliğinin belirlenmesi amacıyla, dokunsal öğrencilerle ön uygulama yapılarak, veriler toplandı.
Öğrencilerin hareket performansları düşük
Proje uygulanırken, görme engelli öğrencilerin yönelim ve bağımsız hareket performanslarının düşük düzeyde olduğu görüldü. YÖBDA; Rehberlik Araştırma Merkezlerinde (RAM), görme engelliler okullarında ve kaynaştırma uygulamasındaki öğrencilere uygulanarak, öğrencilerin performans düzeyleri belirlenecek. Proje ilerleyen zamanlarda müfredat programının zenginleştirilmesine katkıda bulunacak ve öğrencilere yönelim ve bağımsız hareket becerileri ile ilgili çalışmaların yapılması mümkün olabilecek. Yapılan bu çalışma, görme engelli kişilerin bağımsız bir yaşam sürebilmesinde son derece önemli bir adım olacak.