Son Dakika Haberler

ÜÇÜNCÜ BOĞAZİÇİ KÖPRÜSÜ VE BÜYÜKLİMAN

ÜÇÜNCÜ BOĞAZİÇİ KÖPRÜSÜ VE BÜYÜKLİMAN
Okunma : 92 views Yorum Yap

20130624-121920.jpg

Üçüncü Boğaziçi Köprüsünün temeli geçtiğimiz günlerde büyük bir gövde gösterişi yapılarak atıldı. Boğaziçi köprüsünün temeli atılırken belki de yüz binleri bulacak olan ağaç katliamını bilim adamları dâhil pek çok kimse dile getirdi ama olaylara gözü kara giden ve bu tür söylemlere kulak tıkayan iktidarın bunu anlaması ve dönüş yapması beklenemezdi…
Elbette ki büyük projelerin uygulamaya konulması beraberinde büyük külfetler getirir. Burada da böyle oldu. Sadece ağaç katliamı değil, sahil katliamı da meydana geldi. Örneğin bu gidişle Sarıyer’in en güzel toyu olan küçük Hamsi Limanı koyu ile Büyükliman Koyu dolaysıyla plajı artık tarihe karışacak. Günlerden beri devam eden hafriyat döküntüleri devam ediyor. Artık Hamsi Limanı koyuna giriş imkânsız, nerede ise tamamı ile doldu. Çalıburnu’nun batı tarafı yani Büyükliman tarafı da hızla doldurulmaya devam ediliyor büyük bir bölüm topraklar altında. Bugün yarın buradaki çok önemli bir tarihi eser ortadan kalkacak.
Büyükliman’da Plaj kısmında ve deniz sahilinde bir çeşme var. Adı Hasan Paşa (Kaptan Gazi) Çeşmesi! Yapılış tarihi Hicri:. 1199, Miladi: 1784. Yani tam 229 yıl önce yapılmış bir çeşme.
“İstanbul Çeşmeleri” kitabında yazılı olmasına karşın çeşmenin bulunamadığı yazılıdır. Yaptığım araştırmada bu çeşmeyi buldum ve “Sarıyer Çeşmeleri ve Suları” kitabımda gereği kadar bilgi verdim. Çeşme, Kaptan-ı Derya Cezayirli Gazi Hasan Paşa tarafından yaptırılmıştır. Deniz sahilinde bu çeşme neden yaptırılır? Nedenini de bize çeşmenin kitabesi bildirmektedir. Çeşme kitabesinde şöyle yazmaktadır:
Şevkile bir tarih-i mâ tenden çıkardım fik idüp
İtdi icra bu yeni Tersane de ab-ı lâtif” (1199)
Bu vesile ile öğreniyoruz Osmanlılar döneminde Büyüklimanda (Eskiden Mavramoloz’da deniliyordu) Osmanlıya ait tersane olduğunu. Cezayirli Gazi Hasan Paşa Kaptan-ı Derya olunca yeni bir tersane ve bir de çalışanların kullanması için çeşme yaptırıyor. Çeşme 20-25 yıl öncesine kadar kullanılıyordu. Su akarı vardı. Zamanla su akarı kaybedildi. Aslında memba suyu çeşmenin 30-40 metre yukarısında ağaçlıklar arasında ama zamanla oluklar kırılmış dökülmüş ve çeşmenin suyu da kaybolmuş.
Çeşme Osmanlı stilinde kesme taştan yapılmış sade bir çeşmedir. Denize çok yakın olması nedeni ile tuzlu deniz suyunun bilhassa rüzgârlı ve dalgalı havalarda savruntu ile çeşmeye vurması, özelliklerinin bozulmasına neden olmuştur.
Hiç olmazsa bu tarihi çeşmenin kurtarılması gerekmektedir. Büyükliman birkaç ay sonra tamamen hafriyat ile dolacak ve çeşme de hafriyat altına kalacaktır. Bu çeşmenin kurtarılması için gereken yapılmalı ve tarihi eser kurtarılmalıdır. Sahil Kurtarmanın bulunduğu eski yerleşim bölgesinin münasip bir yerine yeniden yapılabilir. Taşları kullanılabilir, kitabe yerine konulabilir. Büyük bir masrafı da gerektirmez.
Sarıyer Kaymakamı Ömer Karaman Bey’in çeşmelere verdiği önemi biliyoruz Konu üzerine eğilmesini bekliyorum. Hatırlatılması ya da öğrenmesi halinde olayın üzerine gideceğine de inanıyorum.
Bir hususu da belirtmek isterim: Mavramoloz denilen eski yerleşim bölgesi birkaç yıl evvel İ.Ü. Edebiyat Fakültesi Arkeoloji bölümü bilim adamları tarafından incelendi. Sonuç nedir bilmiyorum. Ama yıllarca önce Şehit Ali Paşa’nın yıktırdığı büyük Rum Kilises/ Manastır kalıntıları buradadır. Ayrıca burada Bizans ve belki Bizans öncesi döneme ait eserler, mevcuttur.
Bu tarihi eser çeşmenin tekrar kazanılması dileğiyle….